Unesco Dünya Miras Listesi'nde Yer Almak İçin Gereken 10 Kriter

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Birleşmiş Milletler'in özel bir kurumu olarak 1946 yılında kuruldu. Kuruluşu itibariyle bazı alanlar, Dünya Miras Komitesi’nce ‘’Dünya Kültür Mirası Listesi’’ne alındı.


Unesco Dünya Miras Listesi'nde Yer Almak İçin Gereken 10 Kriter

 

 

Dünya Kültür Miras Listesi’ne alınması itibariyle dikkatlerimizi yönelttiğimiz alanlar neden bu listeye alınıyor? Dünya Kültür Miras Komitesi’nce belirlenen bu alanlara komite neye göre karar veriyor? Bir alanın bu listeye dahil olabilmesi için hangi özeliklere sahip olması gerekmekte? Komite hangi evrensel değerleri, neye göre dikkate alıyor? Yazımızın devamında bu soruların cevabını görebilirsiniz.

Dünya Miras Komitesi; 6 kültürel, 4 doğal koşul olmak üzere toplamda 10 kategoride listeye girecek alanın olağanüstü evrensel değerini ölçen kriterler kapsamında, bu kriterlerden en az birini karşılayan alanı Dünya Miras Listesi’ne dahil ediyor.

Dünya Miras Listesi’ne alınacak alanda olması gereken kriterler:

  • İnsanın yaratıcı dehasının üst düzeyde bir temsilcisi olması,

  • Dünyanın bir kültür bölgesinde veya bir dönemde mimarlık veya teknoloji, anıtsal sanatlar, kent planlama veya peyzaj tasarımı alanlarında önemli gelişmelere ilişkin insani değer alışverişlerine tanıklık etmesi,

  • Yaşayan veya yok olan bir kültür geleneğinin veya uygarlığın istisnai, ender rastlanan bir temsilcisi olması,

  • İnsanlık tarihinin önemli bir aşamasını veya aşamalarını gösteren bir yapı tipinin, mimari veya teknolojik bütünün veya peyzajın istisnai bir örneği olması

  • Özellikle geri dönülmez bir değişimin etkisi altında hassaslaşmış olan çevre ile insan etkileşiminin veya bir kültürün/kültürlerin temsilcisi olan, geleneksel insan yerleşimi, arazi kullanımı veya deniz kullanımının istisnai bir örneği olması,

  • İstisnai evrensel önem taşıyan sanatsal veya edebi eserler, inançlar, fikirler, yaşayan gelenekler ve olaylarla doğrudan veya dolaylı olarak ilgili olması (Komite bu kriterin tercihen diğer kriterler ile birlikte kullanılması gerektiğini kabul etmektedir.)

  • Üstün doğal görüngelere veya eşsiz doğal güzelliklere ve estetik öneme sahip alanları içermesi,

  • Yaşamın kaydı, yer şekillerinin oluşumunda devam eden önemli jeolojik süreçler veya önemli jeomorfik veya fizyografik özellikler dahil dünya tarihinin önemli aşamalarını temsil eden istisnai örnekler olması,

  • Kara, tatlı su, kıyı ve deniz ekosistemleri ve hayvan ve bitki topluluklarının evrim ve gelişiminde devam eden önemli ekolojik ve biyolojik süreçleri sunan istisnai örnekler olması,

  • Bilim veya koruma açısından istisnai evrensel değere sahip tehlike altındaki türleri içeren yerler de dahil, biyolojik çeşitliliğin yerinde korunması için en önemli ve dikkat çeken doğal habitatları içermesi.

 

 

 Editör ; Meryem Aktaş